MADRIX, LED piksellerini yazılımla haritalayıp yöneten bir kontrol sistemidir. Lisans seçiminden piksel hesabına, hangi işte hangi donanımın kullanılacağına kadar bir MADRIX sistemini kurmanın adımlarını anlattık.
MMotto Aydınlatma
4 dk okuma
Dikmen Vadisi Köprüsü · Ankara
Bir köprü korkuluğu boyunca akan renkler ya da bir cephede dalgalanan ışık, binlerce LED pikselin aynı anda doğru değeri almasıyla oluşur. DMX512 ve SPI bu değerleri armatüre taşıyan dillerdir; ama o değerleri üreten, sahneyi kuran ve zamanında oynatan bir sisteme de ihtiyaç vardır. MADRIX tam olarak bu işi yapar.
Bu yazıda MADRIX’in nasıl çalıştığını, lisansların neye göre seçildiğini ve hangi donanımın hangi işte kullanıldığını anlatıyoruz.
MADRIX nedir?
MADRIX, Almanya’nın Dresden kentindeki inoage GmbH tarafından geliştirilen bir LED aydınlatma kontrol sistemidir. Merkezinde MADRIX 5 yazılımı durur: armatürler ekranda gerçek konumlarına göre piksel piksel yerleştirilir (piksel haritalama), efektler bu harita üzerinde çalışır ve sonuç her LED’e ayrı ayrı gönderilir. Yazılım iki boyutlu yüzeylerin yanında üç boyutlu LED yapılarını da (voksel haritalama) yönetebilir; hazır efekt üreticisi, zaman çizelgesi ve canlı ses analizi bulunur.
Yazılımın ürettiği veri, Ethernet ağı üzerinden Art-Net ya da sACN protokolüyle sahadaki donanımlara gider. Bu donanımlar veriyi armatürün anladığı dile çevirir.
Bir MADRIX sistemi hangi parçalardan oluşur?
Halka
Görevi
Örnek ürün
Yazılım
Piksel haritası, efekt ve sahneler
MADRIX 5
Lisans
Çıkış verilebilecek kanal sayısı
MADRIX KEY
Ağ
Verinin sahaya taşınması
Ethernet, Art-Net / sACN
Düğüm
Veriyi SPI ya da DMX512’ye çevirme
NEBULA, STELLA, STELLA 8, LUNA
Oynatıcı
Bilgisayarsız çalışma
AURA
Giriş
Sensör, düğme, zaman kodu
ORION, USB SMPTE
Her projede bütün halkalar gerekmez. Küçük bir vitrin uygulaması tek bir bilgisayar ve bir NEBULA ile çalışabilir; bir köprü ya da büyük bir cephe ise ağ, birden fazla düğüm ve bilgisayarsız oynatma ister.
Lisans seçimi: kanal hesabı nasıl yapılır?
MADRIX 5 lisansı, MADRIX KEY adlı USB anahtarına yüklenir ve yazılımın kaç DMX kanalına çıkış verebileceğini belirler. Bir DMX evreni 512 kanaldır; RGB bir piksel 3 kanal kullandığı için bir evrene 170 RGB piksel sığar.
Lisans
DMX kanalı
Yaklaşık evren
start
1.024
2
entry
6.144
12
basic
18.432
36
professional
67.584
132
ultimate
264.192
516
maximum
2.101.248
4.104
Bir örnekle bakalım: 120 metrelik bir köprü korkuluğuna metrede 8 piksellik MidiPix P8 armatür yerleştirildiğinde 960 RGB piksel oluşur. 960 × 3 = 2.880 kanal, yani 6 evren eder. Bu proje için entry lisansı yeterlidir; start lisansı ise ancak 340 pikseli karşılar.
Lisansı seçerken bugünkü kanal sayısının yanında ileride eklenecek yüzeyleri de hesaba katın. Lisans istendiğinde bir üst seviyeye çevrimiçi yükseltilebilir; ama baştan doğru seçmek bütçeyi korur. Proje hazırlığı için çıkış vermeyen ama demo sürümünün kısıtlarını kaldıran bir “preprogrammer” lisansı da vardır.
Hangi donanım ne zaman?
Piksel şerit ve SPI armatürler:MADRIX NEBULA. İki portla toplam 2.040 RGB piksel sürer, 70’ten fazla LED entegresini tanır.
DMX512 armatürler: STELLA iki evrenlik, DIN raya takılan bir düğümdür. STELLA 8 sekiz port, RDM ve PoE sunar. LUNA ise 4, 8 ya da 16 çıkışlı 19 inç rack gövdesiyle büyük panolar içindir.
Bilgisayarsız çalışma: AURA, MADRIX 5’te kaydedilen gösteriyi SD karttan oynatır; 2, 12 ve 32 evrenlik sürümleri vardır.
Etkileşim ve senkron: ORION sekiz analog girişle sensör ve düğmeleri sisteme bağlar; USB SMPTE ışığı zaman koduyla ses ve görüntüye kilitler.
İzleme: MADRIX RADAR, RDM destekli cihazların durumunu 7/24 izler ve sorunları e-postayla bildirir.
Sahadan bir örnek: Dikmen Vadisi
Dikmen Vadisi köprüsünde iki farklı armatür iki farklı dil konuşuyor: köprünün hatlarını çizen MidiPix P8’ler SPI ile, gövdeyi renge boyayan MiniRado wallwasher’lar DMX512 ile çalışıyor. Bu yüzden sahada iki tür düğüm var: pikseller için MADRIX NEBULA, wallwasher’lar için MADRIX STELLA. İki düğüm aynı Ethernet ağına bağlı olduğu için köprünün tamamı tek bir sahne gibi yönetiliyor.
Kurulumda üç pratik öneri
Aydınlatma ağını ayırın. Art-Net trafiğini ofis ya da kamera ağıyla paylaşmayın; ayrı bir ağ anahtarı ya da VLAN kullanın. Kalabalık ağlarda yayın (broadcast) trafiği gecikmeye yol açabilir.
Büyük yüzeylerde senkronizasyonu açın. Birden fazla düğüm aynı görüntünün parçalarını oynatıyorsa ArtSync ile hepsi aynı anda güncellenir; uzun cephelerde parçalar arasında kayma görülmez.
İzlemeyi baştan planlayın. RDM destekli düğümler durum bilgisini geri gönderebilir. Bakımı zor yerlerdeki sistemlerde bu bilgiyi izlemek, arızayı ziyaretçiden önce fark etmenizi sağlar.
MADRIX nereden alınır?
Motto Aydınlatma, MADRIX’in yetkili satıcısı ve çözüm ortağıdır. Bütün ürünleri MADRIX sayfamızda görebilir, projeniz için lisans ve donanım seçimini birlikte yapmak üzere teklif formundan bize ulaşabilirsiniz.